ŞAKK :
Sözlükte yarmak, bölmek, parçalamak, bir bütünü parçalara ayırmak
manalarına gelir.
Hadis Usulü ilminde hadisleri yazarken hatalı olarak fazladan
yazılan kelime veya ibareleri üstünü çizerek iptal etmeye denir. Bu manada darb
şekillerindendir.
er-Râmehurmuzî, en iyi darb şeklinin darbedilen kısma dokunmadan
üzerine bir çizgi çizilmesi olduğunu söylemiştir. Kadî İyad ise hadis
yazanların çeşitli darb şekilleri kullandıklarını, çoğunluğun yanlış yazılan
kısmı üzerine harflerle karışacak şekilde çizgi çizerek darb ettiklerini
kaydetmiştir. Ona göre böyle yapmak darbedilen kısımla karışmaktadır. Bu
itibarla hadis yazanlar çizgiyi darbedilen kısmın üstüne gelecek şekilde
çekmişlerdir, darb ve şakk denilen işte budur. Buradan anlaşıldığına göre Kadı
Îyad, şakk ile darbı aynı kabul etmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki o
Mağriblidir. Mağriblilerin pek çok konularda kendilerine has uygulama şekilleri
vardır. Buna göre onun, gerek harf veya ibarelerin üzerine çizgi çekilsin,
gerekse yanlış yazılan yerlere dokunmaksızın satırın üstüne çizgi çekilsin her
ikisini de bir gördüğü bellidir. Ancak, ifadelerinden, başka metinler
yazanlarla hadis yazanların darb şekilleri arasında fark olduğu da
anlaşılmaktadır. Buna göre şakkı bir darb usulü olarak almak gerekir.
Ayrıca Bakınız: