SAHİH-İ MÜSLİM |
FİTNELER – KIYAMET ALAMETLERİ |
3 - باب نزول
الفتن كمواقع
القطر
3- FİTNELERİN YAĞMUR DAMLALARININ
DÜŞTÜĞÜ GİBİ iNMESİ BABI
9 - (2885) حدثنا
أبو بكر بن
أبي شيبة
وعمرو الناقد
وإسحاق بن
إبراهيم وابن
أبي عمر -
واللفظ لابن
أبي شيبة - (قال
إسحاق:
أخبرنا. وقال
الآخرون:
حدثنا) سفيان
بن عيينة عن
الزهري، عن
عروة، عن
أسامة؛
أن
النبي صلى
الله عليه
وسلم أشرف على
أطم من آطام
المدينة. ثم
قال "هل ترون
ما أرى؟ إني
لأرى مواقع
الفتن خلال
بيوتكم،
كمواقع القطر".
7174-9/1- Bize Ebu Bekr
b. Ebu Şeybe, Amr en-Nakid, İshak b. İbrahim ve İbn Ebu Ömer -lafız İbn Ebu
Şeybe'ye ait olmak üzere- tahdis etti, İshak, bize Süfyan b. Uyeyne, Zührı’DEN
haber verdi derken diğerleri tahdis etti dedi. O Urve'den, o Üsame’DEN rivayet
ettiğine göre Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Medine'nin kalelerinden
birisinin üzerine çıktı. Sonra: "Benim gördüğümü siz de görüyor musunuz?
Gerçek şu ki ben evlerinizin arasında fitnenin yağmur damlalarının düştüğü gibi
düştüğünü görüyorum" buyurdu.
Diğer tahric: Buhari,
1878,2467,3597, 7060
9-م - (2885)
وحدثنا عبد بن
حميد. أخبرنا
عبدالرزاق. أخبرنا
معمر عن
الزهري، بهذا
الإسناد،
نحوه.
7175- .. ./2- Bize Abd
b. Humeyd de tahdis etti, bize Abdurrezzak haber verdi, bize Ma'mer, Zühri'den
bu isnad ile buna yakın olarak haber verdi.
AÇIKLAMA: "Nebi
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) Medine kalelerinden birisine çıktı ... "
Utum: kaleler: hemze ve tı harfleri ötreli olarak saray ve kale anlamındadır.
Çoğulu "atam" denilir. Eşrafe üstüne çıktı demektir. Burada yağmur
damlalarının düşmesine benzetmesi çokluk ve genelliği itibari iledir. Yani bu
fitneler pek çok olacak, insanların hepsini kapsayacak, belli bir kesim özel
olarak bunlara maruz kalmayacak. Bu da Cemel, Sıffin, Harre vakası, Osman
(radıyallahu anh)'ın öldürülmesi, Hüseyin (radıyallahu anhuma)nın öldürülmesi
ve daha taşka cereyan edecek savaşlara bir işarettir. Bunda Rasulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in açık bir mucizesi vardır.
10 - (2886) حدثني
عمرو الناقد
والحسن
الحلواني
وعبد بن حميد
(قال عبد:
أخبرني. وقال
الآخران:
حدثنا) يعقوب -
وهو ابن
إبراهيم بن
سعد -. حدثنا
أبي عن صالح،
عن ابن شهاب.
حدثني ابن
المسيب بن
عبدالرحمن؛
أن أبا هريرة
قال:
قال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم "ستكون
فتن، القاعد
فيها خير من
القائم، والقائم
فيها خير من
الماشي،
والماشي فيها
خير من
الساعي. من
تشرف لها
تستشرفه. ومن
وجد فيها ملجأ
فليعذ به".
7176-10/3- Bana Amr
en-Nakid, Hasan el-Hulvanı ve Abd b. Humeyd tahdis etti. Abd bana Yakub -ki o
b. İbrahim b. Sa'd'dır- haber verdi derken diğer ikisi tahdis etti dedi. Bize
babam Salih'den tahdis etti, o İbn Şihab'dan rivayet etti, bana İbnu'l Müseyyeb
ve Ebu Seleme b. Abdurrahman'ın tahdis ettiklerine göre Ebu Hureyre dedi ki:
Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Öyle fitneler
olacaktır ki bunlarda oturan ayakta durandan hayırlı olacaktır. Ayakta duran
yürüyenden hayırlı olacaktır. Yürüyen koşandan hayırlı olacaktır. Kim onları
arzu ederse onlar kendisini yıkar. Kim onlarda sığınacak bir yer bulursa oraya
sığınsın. "
Diğer tahric: Buhari,
3601
11 - (2886) حدثنا
عمرو الناقد
والحسن
الحلواني
وعبد بن حميد
(قال عبد:
أخبرني. وقال
الآخران:
حدثنا) يعقوب.
حدثنا أبي عن
صالح، عن ابن
شهاب. حدثني
أبو بكر بن
عبدالرحمن عن
عبدالرحمن بن
مطيع بن
الأسود، عن
نوفل بن
معاوية، مثل حديث
أبي هريرة
هذا. إلا أن
أبا بكر يزيد
"من الصلاة
صلاة، من
فاتته فكأنما
وتر أهله
وماله".
7177-11/4- Bize Amr
en-Nakid, Hasan el-Hulvanı ve Abd b. Humeyd tahdis etti. Abd, bima Yakub haber
verdi derken, diğer ikisi tahdis etti dedi. Bize babam Salih'den tahdis etti, o
İbn Şihab'dan rivayet etti, bana Ebu Bekr b. Abdurrahman, Abdurrahman b. Muti'
b. el-Esved'den tahdis etti, o Nevfel b. Muaviye'den, Ebu Hureyre'nin bu
hadisini aynı şekilde rivayet etti. Ancak Ebu Bekr: "namazlardan öyle bir
namaz vardır ki kim onu vaktinde eda edemezse ailesini ve malını kaybetmiş gibi
olur" ibaresini eklemektedir.
12 - (2886) حدثني
إسحاق بن
منصور. أخبرنا
أبو داود
الطيالسي.
حدثنا
إبراهيم بن
سعد عن أبيه،
عن أبي سلمة،
عن أبي هريرة.
قال : قال
النبي صلى
الله عليه
وسلم "تكون
فتنة النائم
فيها خير من
اليقظان.
واليقظان
فيها خير من
القائم.
والقائم فيها
خير من
الساعي. فمن
وجد ملجأ أو
معاذا
فليستعذ".
7178-12/5- Bana İshak b.
Mansur tahdis etti ... -Ebu Hureyre dedi ki: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
şöyle buyurdu: "Öyle fitneler olacaktır ki onlarda uyuyan uyanık olandan
hayırlı olacaktır, uyanık olan ayakta durandan hayırlı olacaktır, ayakta duran
yürüyenden hayırlı olacaktır. Kim sığınacak yahut korunacak bir yer bulursa
sığınsın. "
Diğer tahric: Buhari,
7081
AÇIKLAMA: (7176)
"Öyle fitneler olacaktır ki onlarda ayakta duran ... ona sığınsın."
Bir diğer rivayette
(7178) "öyle fitneler olacaktır ki onlarda uyuyan uyanık olandan hayırlı
olacaktır. .. "
(7176) "Teşerrafe:
arzu ederse" iki meşhur şekilde rivayet edilmiştir. Birincisine göre te,
şin ve re harfleri fethalı, ikincisi ise yuşrifu şeklinde ye ötreli, şin sakin,
re kesreli rivayetidir. Fiil bir şeyiarzu etmek, ona göz dikmekten gelmektedir.
Bu da bir kimsenin bu işi yapmaya kalkışması, onu yapmayı arzu etmesi ve bu
maksatla kendisini öne çıkarmaya çalışması demektir. "Testeşrifihu:
kendisini yıkar" fiili de onu devirir, onu yere yıkar demektir. Bunun da
"işraf"den gelip helak olma kertesine gelme anlamınageldiği de
söylenmiştir. Nitekim ölüm kertesine gelen hastanın halini anlatmak için eşfe
ve eşrafe filleri kullanılır.
RasUlullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem)'in: "Kim onlardan bir sığınacak yer bulursa" yani
bir koruyucu bulursa onlardan kurtulmak için sığmacak, uzak kalacak bir yer
bulursa oraya sığınsın. Yani oraya çekilsin demektir.
Rasulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem)'in: "O fitnelerde oturan ayakta durandan hayırlı
olacaktır. .. " buyruğunun manası ise bu fitnelerintehlikelerinin
büyüklüğünü Beyan etmek, onlardan uzaklaşıp kaçmaya, herhangi bir şekilde
onlara teşebbüste bulunmaya bir teşviktir, kötülüğünün ve fitnesinin de onunla
alakalı olmak oranında olacağına dair bir açıklamadır.
13 - (2887) حدثني
أبو كامل
الجحدري،
فضيل بن حسين.
حدثنا حماد بن
زيد. حدثنا
عثمان الشحام
قال: انطلقت
أنا وفرقد
السبخي إلى
مسلم بن أبي
بكرة، وهو في
أرضه. فدخلنا
عليه فقلنا:
هل سمعت أباك
يحدث في الفتن
حديثا؟ قال:
نعم. سمعت أبا
بكرة يحدث قال:
قال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم "إنها
ستكون فتن.
ألا ثم تكون
فتنة القاعد
فيها خير من
الماشي فيها.
والماشي فيها
خير من الساعي
إليها. ألا،
فإذا نزلت أو
وقعت، فمن كان
له إبل فليلحق
بإبله. ومن
كانت له غنم فليلحق
بغنمه. ومن
كانت له أرض
فليلحق
بأرضه" قال
فقال رجل:
يا رسول الله!
أرأيت من لم
يكن له إبل
ولا غنم ولا
أرض؟ قال
"يعمد إلى
سيفه فيدق على
حده بحجر. ثم
لينج إن
استطاع النجاء.
اللهم! هل
بلغت؟ اللهم!
هل بلغت؟ اللهم!
هل بلغت؟" قال
فقال رجل: يا
رسول الله!
أرأيت إن
أكرهت حتى
ينطلق بي إلى
أحد الصفين،
أو إحدى
الفئتين،
فضربني رجل
بسيفه، أو يجئ
سهم فيقتلني؟
قال "يبوء
بإثمه وإثمك.
ويكون من
أصحاب النار".
7179-13/6- Bana Ebu
Kamil el-Cahderi Fudayl b. Husayn tahdis etti. Bize Hammad b. Zeyd tahdis etti,
bize Osman eş-Şehham tahdis edip dedi ki: Ben ve Ferkad es-Sebahi, Müslim b.
Ebu Bekr'in yanina -o kendisine ait bir arazide bulunuyorken- gittim. Huzuruna
girdik ve ona: Sen babanı fitneler hakkında bir hadis naklederken dinlemiş
miydin dedik. O: Evet, Ebu Bekre'yi tahdis ederken dinledim dedi: Dedi ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Şüphesiz yakında
çeşitli fitneler olacaktır. Şunu bilin ki sonra bir fitne daha olacaktır ki o
fitnede oturan onda yürüyenden hayırlı olacaktır. O fitnede yürüyen ona doğru
koşandan hayırlı olacaktır. Şunu bilin ki o fitne indiği yahut meydana geldiği
vakit develeri olan kimse develerinin yanına gitsin, koyunları olan kimse
koyunlarının yanına gitsin, arazisi olan arazisine gitsin." Bunun üzerine
bir adam: Ey Allah'ın Resulü! Develeri, koyunları ve arazisi olmayan kişi
hakkında ne buyurursun dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Kılıcını alıp onun keskin tarafını bir taş ile ezsin. Sonra da
kurtulabilirse kurtulsun. Allah'ım tebliğ ettim mi? Allah'ım tebliğ ettim mi?
Allah'ım tebliğ ettim mi?" buyurdu. Bunun üzerine bir adam:
Ey Allah'ın Rasulü! Peki
ya ben? İki saftan birisine yahut iki gruptan birisine götürülünceye kadar
zorlanacak olursam sonra bir adam kılıcı ile beni vursa yahut bir ok gelip beni
öldürse durumum ne olur dersin dedi.' Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"O kişi hem kendisinin hem senin günahını yüklenir ve cehennemliklerden
olur" buyurdu.
Diğer tahric: Ebu
Davud, 4256
13-م - (2887)
وحدثنا أبو
بكر بن أبي
شيبة وأبو
كريب. قالا:
حدثنا وكيع. ح
وحدثني محمد
بن المثنى.
حدثنا ابن أبي
عدي. كلاهما
عن عثمان
الشحام، بهذا
الإسناد. حديث
ابن أبي عدي
نحو حديث حماد
إلى آخره.
وانتهى حديث
وكيع عند قوله
"إن استطاع
النجاء" ولم
يذكر ما بعده.
7180- .. ./7- Bize Ebu
Bekr b. Ebu Şeybe ve Ebu Kureyb de tahdis edip dedi ki: Bize Veki' tahdis etti.
(H.) Bana Muhammed b. el-Müsenna da tahdis etti, bize Ebu Adiyy'in oğlu tahdis
etti (Veki' ile) ikisi Osman eş-Şehham'dan bu isnad ile tahdis etti. İbn Ebu
Adiyy'in hadisi rivayeti Hammad'ın sonuna kadar hadisine yakındır. Veki'in
hadisi ise "kendisini kurtarabilirse" sözünde nihayete ermekte olup
ondan sonrasını zikretmedi.
AÇIKLAMA: (7179)
"Kılıcını alır keskin tarafını bir taş ile ezer. " Denildiğine göre
bundan maksat hadisin zahirinden anlaşıldığı gibi gerçek manada kılıcını
kırmaktır. Böylelikle kendisinin karşısında savaşma kapısını kapatmış olur.
Bunun mecazi bir ifade
olduğu, maksadın savaşmayı terk etmek olduğu da söylenmiştir. Ama birinci
açıklama daha sahihtir.
Bu hadis, bundan önce
geçen ve bundan sonra gelecek hadisler fitne halinde durum ne olursa olsun
savaşılmayacağı görüşünde olanların gösterdikleri delillerdendir.
İlim adamları ise fitne
halinde savaşmak hususunda ihtilaf etmişlerdir.
Bir kesim: Müslümanların
fitne zamanlarında kişi evinde iken onun yanına girilse ve onu öldürmek isteseler
dahi savaşmaz ve kendisini savunması dahi caiz olmaz. Çünkü onu öldürmek
isteyen kişi kendi kanaatine göre bir te'vil yapan bir kimsedir. Sahabi Ebu
Bekr'e (radıyallahu anh)'ın ve başkalarının görüşü budur.
İbn Ömer, İmran b.
Husayn (radıyallahu anhum) ve başkaları da: Kendisi fitneye müdahil olmaz. Ama
canına kastedilmek istenirse kendisini savunur.
Bu iki görüş İslam'da
görülen fitnelerin tamamına girmeyi terk etmek üzerinde ittifak etmektedir.
Ashab-ı kiramın, tabiinin büyük çoğunluğu ile İslam alimlerinin genelinin
kanaatine göre ise fitne zamanlarında haklı olana yardım etmek ve bağilerle
savaşmak sureti ile onun yanında yer almak gerekir. Nitekim yüce Allah:
"Haddi aşan kesim ile savaşınız" (Hucurat, 9) buyurrriaktadır.
Sahih olan da budur. Hadis-i
şerifler ise kimin haklı olduğu kendisi için belli olmayan kimseler hakkında
yahut da her ikisi de zalim olan herhangi birisi bir te'vile dayanarak
savaşmayan kimseler hakkında yorumlanır. Şayet birinci kesimin dediği gibi
olursa o taktirde fesat başgösterir, bağiy ehli (haksızca savaşa kalkışanlar)
ile batıkıların eli ve dili uzar. Allah en iyi bilendir.
Sonraki sayfa için
aşağıdaki link’i kullan:
4- İKİ MÜSLÜMAN
KILIÇLARI İLE KARŞI KARŞIYA GELİRSE BABI