SAHİH-İ MÜSLİM |
SAHABE |
44 - باب
في خير دور
الأنصار، رضي
الله عنهم
44- ENSAR (R.A.)
HANELERİNİN EN HAYIRLILARI HAKKINDA BİR BAB
177 - (2511) حدثنا
محمد بن
المثنى وابن
بشار (واللفظ
لابن المثنى).
قالا: حدثنا
محمد بن جعفر.
حدثنا شعبة. سمعت
قتادة يحدث عن
أنس بن مالك،
عن أبي أسيد،
قال:
قال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم "خير دور
الأنصار بنو
النجار. ثم
بنو
عبدالأشهل،
ثم بنو الحارث
بن الخزرج. ثم
بنو ساعدة.
وفي كل دور
الأنصار خير".
فقال سعد: ما
أرى رسول الله
صلى الله عليه
وسلم إلا قد
فضل علينا.
فقيل: قد
فضلكم على
كثير.
6368-177/1- Bize Muhammed
b. el-Müsenna ve İbn Beşşar -lafız İbnu'l-Müsenna'ya ait olmak üzere- tahdis
edip dedi ki: ... Enes b. Malik, Ebu Useyd’DEN şöyle dediğini tahdis etti:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Ensar hanelerinin
en hayırlısı Neccar oğullarıdır. Sonra Abduleşheroğullarıdır, sonra Haris b.
Hazrecoğullarıdır. Sonra Saide oğullarıdır. Bununla birlikte bütün ensar
hanelerinde hayır vardır.
Bunun üzerine Sa'd dedi
ki: Gördüğüm kadarı ile Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ancak başkalarını
bizden üstün tutmuş oldu, dedi. Bunun üzerine: Ama sizi pek çok kimseye de
üstün tuttu denildi.
Diğer tahric: Buhari,
3789, 3807; Tirmizi, 3911
177-م - (2511)
حدثناه محمد
بن المثنى.
حدثنا أبو
داود. حدثنا
شعبة عن
قتادة. سمعت
أنسا يحدث عن
أبي أسيد
الأنصاري، عن
النبي صلى
الله عليه
وسلم، نحوه.
6369- .. ./2- Bunu bize
Muhammed b. el-Müsenna tahdis etti, bize Ebu Davud tahdis etti, bize Şu'be Katade'den
tahdis etti: Enes'i Ebu Useyd elEnsari'den o Nebi (Sallallahu aleyhi ve
Sellem)'den diye buna yakın olarak hadisi rivayet etti.
177-م 2 - (2511)
حدثنا قتيبة وابن
رمح عن الليث
بن سعد. ح
وحدثنا قتيبة.
حدثنا
عبدالعزيز
(يعني ابن
محمد). ح
وحدثنا ابن المثنى
وابن أبي عمر.
قالا: حدثنا
عبدالوهاب
الثقفي. كلهم
عن يحيى بن
سعيد، عن أنس،
عن النبي صلى
الله عليه
وسلم. بمثله.
غير أنه لا
يذكر في الحديث
قول سعد.
6370- .. ./3- Bize
Kuteybe ve İbn Rumh Leys b. Sa'd'dan tahdis etti. (H.) Bize Kuteybe de tahdis
etti, bize Abdulaziz -yani b. Muhammed- tahdis etti. (H.) Bize İbnu'l-Müsenna
ve İbn Ebu Ömer de tahdis edip dedi ki: Bize Abdulvehhab es-Sakafi tahdis etti,
hepsi Yahya b. Said'den, o Enes'den, o Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'den
aynısını rivayet etti. Ancak o hadiste Sa'd'ın sözlerini zikretmedi.
Diğer tahric: Buhari,
5300; Tirmizi, 3910
AÇIKLAMA: Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in: "Ensar hanelerinin en hayırlısı"
kabilelerinin en hayırlısı demektir. Onların her bir kabilesi de bir mahallede yerleşmiş
bulunuyordu. Onların yerleşik bulundukları bu yere de Daru Beni Fulan: Filan
oğullarının darı (hanesi, yurdu) deniliyordu. Bundan dolayı bir çok rivayette
"dar: hane / yurt" sözkonusu edilmeksizin filanoğulları diye
gelmiştir. İlim adamları der ki: Onların üstünlükleri. ve faziletleri İslam'a
erken girmeleri ve İslam' daki üstün meziyet ve hizmetleri kadardır.
Bu hadiste, kabileleri
ve şahısları herhangi bir hatır gönül ve heva sözkonusu olmaksızın daha
faziletli olarak görmenin caiz oluşuna delil vardır. Ayrıca bu (nu dile
getirmek) gıybet değildir ..
178 - (2511) حدثنا
محمد بن عباد
ومحمد بن
مهران الرازي
(واللفظ لابن
عباد). حدثنا
حاتم (وهو ابن
إسماعيل) عن عبدالرحمن
بن حميد، عن
إبراهيم بن
محمد بن طلحة.
قال:
سمعت
أبا أسيد
خطيبا عند ابن
عتبة. فقال:
قال رسول الله
صلى الله عليه
وسلم "خير دور
الأنصار دار
بني النجار،
ودار بني
عبدالأشهل،
ودار بني
الحارث بن
الخزرج، ودار
بني ساعدة".
والله! لو كنت
مؤثرا بها
أحدا لآثرت
بها عشيرتي.
6371-178/4- Bize
Muhammed b. Abbad ve Muhammed b. Mihran erRazi -lafız İbn Abbad'a ait olmak
üzere- tahdis edip [dediler ki] bize Hatim -ki o b. İsmail'dir- Abdurrahman b.
Humeyd'den tahdis etti, o İbrahim b. Muhammed b. Talha'dan şöyle dediğini
rivayet etti: Ebu Useyd'i İbn Utbe'nin yanında hatib olarak şunları söylerken
dinledim: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ensar hanelerinin en
hayırlısı Neccar oğulları hanesi, Abduleşheloğulları hanesi, Haris b.
Hazrecoğulları hanesi ve Saideoğulları hanesidir" buyurdu. Allah'a yemin
olsun ki eğer ben bununla birilerini tercih edecek olsaydım elbette bu hususta
kendi aşiretimi tercih ederdim.
Yalnız Müslim rivayet
etmiştir
AÇIKLAMA: "Ebu
Useyd'i İbn Utbe'nin yanında hatib olarak şunları söylerken dinledim:"
Useyd isminde meşhur olao söyleyişe göre hemze ötrelidir. Kadı Iyaz Abdurrahman
b. Mehdi'den fethalı söyleyişi (esid) de nakletmiş bulunmaktadır. Ancak bu şaz
ve zayıftır.
"Hatib olarak"
tı harfi kesreli olarak ismu fail (etken ortaç)dır. Bazı nüshalarda ise hı
harfi fethalı mazi bir fiil olarak "hatabena: bize hutbe verdi"
şeklindedir.
"İbn Utbe"
Velid b. Utbe b. Ebu Süfyan olup amcası Muaviye b. Ebu Süfyan' ın
görevlendirdiği Medine valisi idi.
179 - (2511) حدثنا
يحيى بن يحيى
التميمي.
أخبرنا
المغيرة بن
عبدالرحمن عن
أبي الزناد.
قال:
شهد
أبو سلمة لسمع
أبا أسيد
الأنصاري
يشهد؛ أن رسول
الله صلى الله
عليه وسلم قال
"خير دور
الأنصار بنو
النجار. ثم
بنو الأشهل.
ثم بنو الحارث
بن الخزرج. ثم
بنو ساعدة.
وفي كل دور
الأنصار خير".
قال
أبو سلمة: قال
أبو أسيد:
أتهم أنا على
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم؟ لو كنت
كاذبا لبدأت بقومي،
بني ساعدة.
وبلغ ذلك بن
عبادة فوجد في
نفسه. وقال:
خلفنا فكنا
آخر الأربع.
أسرجوا لي
حماري آتي
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم. وكلمه
ابن أخيه،
سهل. فقال:
أتذهب لترد على رسول
الله صلى الله
عليه وسلم؟
ورسول الله
صلى الله عليه
وسلم أعلم. أو
ليس حسبك أن
تكون رابع
أربع. فرجع
وقال: الله
ورسوله أعلم.
وأمر بحماره
فحل عنه.
6372-179/5- Bize Yahya
b. Yahya et-Temimı tahdis etti. Bize Muğire b. Abdurrahman Ebu Zinad’dan şöyle
dediğini haber verdi. Ebu Seleme, Ebu Useyd el-Ensari'yi şuna şahitlik ederken
dinlemiş olduğuna şahitlik etti: ResululIah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle
buyurdu: "Ensar hanelerinin hayırlısı Neccaroğulları, sonra
Abduleşheloğulları, sonra Haris b. Hazrecoğulları, sonra Saideoğullarıdır.
Bununla birlikte bütün ensar hanelerinde de hayır vardır. "
Ebu Seleme dedi ki: Ebu
Useyd dedi ki: ResululIah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aleyhinde (yalan
uydurmakla) ben mi itham edilecek mişim? Eğer ben yalan söyleyecek olsaydım
kavmim SaideoğulIarından başlardım. Onun bu sözleri Sa'd b. Ubade'ye ulaşınca
içinden bir rahatsızlık hissetti ve: Bizler geri bırakıldık, dört (hane)nin
sonuncuları olduk. Haydi benim için eşeğimi semerleyin, ResululIah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem)'e gideyim, dedi. Kardeşinin oğlu Sehl onunla konuşarak: Sen,
ResululIah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e cevap vermek için mi gidiyorsun?
Halbuki Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) en iyi bilendir. Dördün
dördüncüsü olmak sana yetmez mi demesi üzerine geri döndü ve: Allah ve Rasulü
daha iyi bilir, dedi ve verdiği emir üzerine eşeğinin semeri çözüldü.
AÇIKLAMA: "Bizi
geri bıraktı" bizi insanların sonuna koydu demektir.
Cerir b. Abdullah'ın
hadisinde: Onun Ensar'a ikram olmak üzere Enes'e hizmet etmesi iyilik yapana ve
ona (ensara) müntesip olan kimselere -yaşça daha küçük olsa dahi- ikramda
bulunulacağına bir delildir.
Ayrıca bu hadiste,
Cerir'in ne kadar mütevazi, faziletli, Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e
ikramı ve Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e iyilik yapan kimselere de
kendisinin ne kadar iyi davrandığı anlaşılmaktadır.
179-م - (2511)
حدثنا عمرو بن
علي بن بحر.
حدثني أبو
داود حدثنا
حرب بن شداد
عن يحيى بن
أبي كثير.
حدثني أبو
سلمة؛ أن أبا
سيد الأنصاري
حدثه؛ أنه
سمع رسول الله
صلى الله عليه
وسلم يقول "خير
الأنصار، أو خير
دور الأنصار"
بمثل حديثهم.
في ذكر الدور.
ولم يذكر قصة
سعد بن عبادة
رضي الله عنه.
6373- .. ./6- Bize Amr
b. Ali b. Bahr tahdis etti... Ebu Seleme'nin tahdis ettiğine göre Ebu Useyd
el-Ensari kendisine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i şöyle buyururken
dinlediğini tahdis etti: "Ensarın hayırlıları yahut da ensar hanelerinin
hayırlısı" deyip hanelerin zikredilmesi ile ilgili hadislerin aynısını
rivayet etti. Ancak o rivayetinde Sa'd b. Ubade (radıyallahu anh)'ın kıssasını
zikretmedi.
180 - (2512) وحدثني
عمرو الناقد
وعبد بن حميد.
قالا: حدثنا
يعقوب (وهو
ابن إبراهيم
بن سعد). حدثنا
أبي عن صالح،
عن ابن شهاب.
قال: قال أبو
سلمة
وعبيدالله بن
عبدالله بن
عتبة بن مسعود.
سمعا أبا
هريرة يقول:
قال رسول الله
صلى الله عليه
وسلم، وهو في
مجلس عظيم من
المسلمين
"أحدثكم بخير
دور
الأنصار؟"
قالوا: نعم. يا رسول
الله! قال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم "بنو
عبدالأشهل "
قالوا: ثم من؟
يا رسول الله!
قال "ثم بنو
النجار"
قالوا: ثم من؟ يا
رسول الله!
قال "ثم بنو
الحارث بن
الخزرج" قالوا:
ثم من؟ يا
رسول الله!
قال "ثم بنو
ساعدة" قالوا:
ثم من؟ يا
رسول الله!
قال "ثم في كل
دور الأنصار
خير" فقام سعد
بن عبادة
مغضبا. فقال:
أنحن آخر
الأربع؟ حين
سمى رسول الله
صلى الله عليه
وسلم دارهم.
فأراد كلام
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم. فقال له
رجال من قومه:
اجلس. ألا
ترضى أن سمى
رسول الله صلى
الله
عليه وسلم
داركم في
الأربع الدور
التي سمى؟ فمن
ترك فلم يسم
أكثر ممن سمى.
فانتهى سعد بن
عبادة عن كلام
رسول الله صلى
الله عليه وسلم.
6374-180/7- Bana Amr
en-Nakid ve Abd b. Humeyd de tahdis etti, bize Yakub -ki o b. İbrahim b.
Sa'd'dır- tahdis etti, bize babam Salih'den tahdis etti, o İbn Şihab'dan şöyle
dediğini rivayet etti: Ebu Seleme ve Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe b. Mesud,
Ebu Hureyre'yi şöyle derken dinlediklerini söylemişlerdir: Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) müslümanlardan çok kimsenin bulunduğu büyük bir
mecliste iken: "Size ensann hanelerinin hayırlılarını söyleyeyim mi"
buyurdu. Ashab: Elbette ey Allah'ın Rasulü!, dediler. Bunun üzerine Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): ''Abduleşheloğullarıdır'' buyurdu. Ashab: Sonra
kimlerdir ey Allah'ın Rasulü diye sorunca O: "Sonra Neccar
oğullarıdır" buyurdu. Ashab: Sonra kimlerdir ey Allah'ın Rasulü diye
sordu:
O: "Sonra Haris b.
Hazrecoğullarıdır" buyurdu. Sonra kimlerdir ey Allah'ın Rasulü, dediler.
O: "Sonra Saideoğullarıdır" buyurdu. Sonra kimlerdir ey Allah'ın
Rasulü!, dediler. O: "Sonra da bütün ensar hanelerinde hayır vardır"
buyurdu.
Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem), Sa'd b. Ubade'nin mensup olduğu ensar hanesini sözkonusu
edince kızgın bir şekilde ayağa kalkarak bu dördünün sonuncuları bizler miyiz
deyip Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile konuşmak istedi. Bu sefer
kavminden bazı kimseler ona: Otur. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in
sizin hanenizi isimlerini verdiği dört hane arasında zikretmesine razı değil
misin? Çünkü O'nun isimlerini vermediği haneler isimlerini verdiklerinden daha
fazladır, dediler. Bunun üzerine Sa'd b. Ubade'de (bu hususta) Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile konuş'maktan vazgeçti.
Yalnız Müslim rivayet
etmiştir
Sonraki sayfa için
aşağıdaki link’i kullan:
45- ENSAR (R.A.)
İLE GÜZEL ARKADAŞLIK VE GEÇİM HAKKINDA BİR BAB